De ‘Politica’ van Aristoteles: de mens als politiek dier

tumblr_inline_pdxkbuin7E1s0xvfa_540

De Politica is een sleuteltekst in het westerse politieke denken. Het is een cruciaal werk over de organisatie van de staat en de plaats van de burger daarin. Aristoteles onderzoekt uitvoerig de bestaande staatsinrichtingen en formuleert onderweg zijn kritiek op Plato’s utopieën. Wanneer in de Middeleeuwen het boek in het Latijn verschijnt, begint de invloed op de Europese politieke cultuur, van Thomas van Aquino tot Karl Marx, van Hobbes tot Montesquieu. Sinds 1999 geeft de Groningse Historische Uitgeverij met een gestage regelmaat het werk van ‘de vader van de filosofie’ in Nederlandse vertaling uit. Dit vijfde deel in de reeks bestendigt moeiteloos de kwaliteitsvolle uitgaven en vertalingen. Lees verder De ‘Politica’ van Aristoteles: de mens als politiek dier

‘De arme verkwister’ van Ernst Weiss, het verboden genot van schrijven

tumblr_inline_pdxcqdmi7N1s0xvfa_540

Kunnen we de kwaliteit van een fondslijst afmeten aan het aantal ‘klassieke’ auteurs die erin opgenomen zijn? Het is hoe dan ook een mogelijke waardemeter en een uitgeverij die het aandurft  verschillende titels van een niet zo gekende maar daarom niet minder tot het literaire canon behorende auteur in vertaling te laten verschijnen, verdient in deze schrale tijden alle lof. Een schoolvoorbeeld is het werk van Ernst Weiss, uitgegeven bij Van Gennep. Na de novelle Jarmilla (2006), de visionaire sleutelroman De ooggetuige (2007) en het geraffineerde Franziska (2010) is dankzij deze uitgever nu ook De arme verkwister beschikbaar, een van de belangrijkste romans in het oeuvre van Weiss. Lees verder ‘De arme verkwister’ van Ernst Weiss, het verboden genot van schrijven

Lang leve Jan Wolkers!

tumblr_inline_pdxcmqvWkU1s0xvfa_540

Op 19 oktober is het precies vijf jaar geleden dat Jan Wolkers, één week voor zijn tweeëntachtigste verjaardag, overleed in zijn huis op het Waddeneiland Texel. In het najaar is het dan ook al Wolkers wat de klok slaat. Zo brengt de Bezige Bij een nieuw dagboekdeel uit (‘1970’), in de Leidse Lakenhal is er een tentoonstelling van het beeldend werk en Wolkers-biograaf Onno Blom organiseert in Leiden een symposium, waar niet alleen een luxueuze jubileumeditie van Wolkers’ debuut Kort Amerikaans, vijftig jaar na de eerste editie, voorgesteld wordt, maar ook het derde en laatste deel van de door Dick Matena verstripte versie van diezelfde roman ten doop wordt gehouden. Lees verder Lang leve Jan Wolkers!

“Klamaai nog aan toe!”, ‘Ulixes’ de nieuwe meesterlijke vertaling van James Joyce’ ‘Ulysses’.

tumblr_inline_pdvqi66RRk1s0xvfa_540

Ieder jaar vieren de Joyceanen van deze wereld op 16 juni ‘Bloomsday’, de dag waarop James Joyce in zijn modernistische klassieker Ulysses de oude Odysseus-mythe hervertelt, in het Dublin van 1904, met de gezapige colporteur-hoorndrager Leopold Bloom en de estheet-student Stephen Dedalus in de hoofdrollen. Voor de 108ste editie was er dit jaar een extra reden om te feesten, want deze keer viel de literaire hoogdag samen met het verschijnen van een nagelnieuwe Nederlandse vertaling. En wat voor één! Lees verder “Klamaai nog aan toe!”, ‘Ulixes’ de nieuwe meesterlijke vertaling van James Joyce’ ‘Ulysses’.

‘Grand Central Belge’: voetreis door een verdwijnend land

tumblr_inline_pdvqcfnzoX1s0xvfa_540

Er was een tijd dat ons land een industriële wereldmacht was. Een vooruitstrevend Eldorado met als motor het meest ontwikkelde spoorwegnet van Europa. Meer dan honderdvijftig jaar later, middenin de Arabische Lente en terwijl België kampt met een heuse  ‘frietrevolutie’, maakte journalist en auteur Pascal Verbeken een lange voetreis langs het vroegere traject van de Grand Central Belge, de private spoorlijn  die in de negentiende eeuw als “een Belgische ruggengraat” van Treignes, Mariembourg, Charleroi, Ottignies, Leuven en Aarschot naar Antwerpen liep. Van Wallonië tot Vlaanderen, dus. Net als in zijn vorig boek Arm Wallonië duikt Verbeken in onze vaderlandse geschiedenis en sprokkelt al wandelend een bonte verzameling verhalen over een verdwijnend België. Grand Central Belge is een beklijvend meerstemmig requiem voor een land op drift, een land dat zijn glorierijk verleden vergeten lijkt te zijn. Lees verder ‘Grand Central Belge’: voetreis door een verdwijnend land

Nieuwe uitgave van Spinoza’s ‘Ethica’ na spectaculaire vondst handschrift

tumblr_inline_pdvpr4MK9I1s0xvfa_540

Eind 2010 deed de Nederlandse filosoof en historicus Leen Spruit in de Vaticaanse bibliotheek een opzienbarende ontdekking: hij vond een tot nu toe ongekend handschrift van de Ethica van Baruch Spinoza (1632-1677), zowat de basis van de moderne filosofie. Spinoza voltooide zijn levenswerk 2 jaar voor zijn dood, in 1675. Omdat hij problemen voorzag met de kerkelijke instanties besloot hij het boek postuum te laten uitgeven door enkele vrienden en aanhangers. Die editie verscheen begin 1678, kort na Spinoza’s dood. Over het lot van het oorspronkelijke handschrift uit de nalatenschap van de filosoof tast men nog steeds in het duister, maar gelukkig maakte een van de waakzame tekstbezorgers een afschrift. Het is deze versie die Spruit, drie eeuwen na datum, terugvond in de Bibliotheek van het Vaticaan. Omdat de tekst op een aantal kleine maar belangwekkende punten afwijkt van de Ethica zoals wij die tot dusver kenden, bezorgde Spruit samen met zijn collega Pina Totaro in augustus 2011 een integrale Latijnse editie van het ‘boek der boeken’. In juni verschijnt nu in samenwerking met Uitgeverij Brill eveneens een nieuwe Nederlandse vertaling bij Uitgeverij Boom. We spraken met Leen Spruit voor tekst en uitleg. Lees verder Nieuwe uitgave van Spinoza’s ‘Ethica’ na spectaculaire vondst handschrift

‘De schuiftrompet’: het verzameld proza van C.C.S. Crone

tumblr_inline_pdvparz9L11s0xvfa_540

Eind vorig jaar reikte de Sybren Polet Stichting zijn eerste Lokienprijs uit aan de Utrechtse uitgeverij IJzer voor haar gedurfde en baanbrekende keuzes. De prijs, genoemd naar het hoofdpersonage van Polets avantgardistische romancyclus, wil experimenteel werk bekronen.  Wie een blik werpt op de eigenzinnige fondslijst van éénmansuitgeverij IJzer, weet dat eigenaar Willem Desmense een meer dan terechte laureaat is. Het is Desmense duidelijk niet naar het hoofd gestegen, want hij gaat gewoon verder op hetzelfde weerspannige elan en  doet zijn prijs alle eer aan met een erg fraaie, nieuwe uitgave van het verzameld proza van  C.C.S. Crone. Lees verder ‘De schuiftrompet’: het verzameld proza van C.C.S. Crone

‘Viktor Vavitsj’: de eerste Russische revolutie door de ogen van Boris Zjitkov

tumblr_inline_pdtx4ui5sR1s0xvfa_540

Na de spreekwoordelijke twaalf stielen en dertien ongelukken zette de Russische ingenieur, zoöloog, stuurman en scheepsbouwer Boris Zjitkov (1882-1938) zich aan het schrijven. Vanaf de jaren 20 van de vorige eeuw maakte hij in de eerste plaats naam als jeugdschrijver. Zijn kinderboeken verschenen in grote oplages en waren ontzettend populair. In de meer dan 50 titels van zijn hand, met op kop de klassieker Wat ik heb gezien, vormen herinneringen en indrukken uit zijn eigen kindertijd de bron voor zijn levenslustige verhalen. Ook voor zijn enige roman Viktor Vavitsj putte Zjitkov rijkelijk uit zijn eigen ervaringen. Voorstander van het eerste uur Boris Pasternak roemde Zjitkovs roman als het beste wat ooit over de revolutie van 1905 geschreven werd. Door de grillen van het lot, maar vooral door de inmenging van de nieuwe Sovjetmachthebbers zou het boek uiteindelijk pas in 1999 in Rusland verschijnen. We hebben er lang op moeten wachten, maar Zjitkovs meesterwerk is nu ook beschikbaar in een uitstekende Nederlandse vertaling.   Lees verder ‘Viktor Vavitsj’: de eerste Russische revolutie door de ogen van Boris Zjitkov

Kleine klassieken, grote denkers

tumblr_inline_pdto6ffGSX1s0xvfa_540

U zag ze wellicht al eens in de boekhandel, de ‘Kleine Klassieken’ van uitgeverij Boom. Vrij naar het model van de populaire reeks ‘Great ideas’ bij Penguin, brengt deze verzameling sinds oktober 2009 korte maar krachtige teksten van belangrijke filosofen. Het zijn stuk voor stuk smaakvol vormgegeven hebbedingetjes, zo rond de  honderd bladzijden én de uwe voor de prijs van een filmticket. Hapklaar voer voor de geest zeg maar, om nog snel even mee te graaien voor u afrekent. Delen 17 en 18 voegen twee ronkende namen toe aan een nu al behoorlijk indrukwekkende lijst: Ludwig Wittgenstein en Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Lees verder Kleine klassieken, grote denkers

Poëzie 2.0: een gesprek met Koen Stassijns over poëzie vandaag en morgen.

tumblr_inline_pdrh99YBXP1s0xvfa_540

‘Alles stroomt’ wist Heraclitus. En laat ‘Stroom’ nu net het thema zijn van de dertiende Gedichtendag die Poetry International en Stichting Lezen Vlaanderen op 26 januari 2012 organiseren. Gedichtendag is het jaarlijkse poëziefeest van Nederland en Vlaanderen, een dag waarop poëzie alomtegenwoordig is en honderden evenementen de edele dichtkunst op het voorplan plaatsen. Dit jaar komt de gedichtendagbundel van de hand van dichter, schrijfster en performer Joke van Leeuwen. We spraken met dichter en ondervoorzitter van de Vlaamse Auteursvereniging, Koen Stassijns. Lees verder Poëzie 2.0: een gesprek met Koen Stassijns over poëzie vandaag en morgen.