Epictetus verzameld: ode aan de vrijheid en de mens

tumblr_inline_pdrf1maomw1s0xvfa_540

Dit fraai uitgegeven Verzameld werk bundelt voor het eerst in Nederlandse vertaling alle overgeleverde teksten van de stoïcijnse filosoof Epictetus. De Colleges, het beroemde Handboekje en enkele losse fragmenten gingen door de vakkundige handen van vertalers Gerard Boter en Rob Brouwer. Mede dankzij een uitvoerig notenapparaat, een uitgebreid register en een verhelderende inleiding die Epictetus’ filosofie in een bredere context plaatst, is het zonder meer een definitieve teksteditie geworden. Lees verder Epictetus verzameld: ode aan de vrijheid en de mens

‘Chanson’ van Bart Van Loo: een gezongen geschiedenis van Frankrijk

tumblr_inline_pdrem7nx8f1s0xvfa_540

‘Wie van Frankrijk houdt, moet Bart Van Loo lezen’ prijkt in hoofdletters op de achterflap van ‘s mans zopas in één kloeke band gebundelde Frankrijk-trilogie. Ik voeg er met plezier aan toe dat wie Bart Van Loo leest, niet anders kán dan van Frankrijk houden. De liefdevolle bevlogenheid waarmee hij ‘zijn Frankrijk’ bezingt is ongeëvenaard en volstrekt uniek in ons taalgebied. Na reizen en kijken, eten en lezen, en vrijen en dromen zet Van Loo zijn lezers nu ook aan het zingen. In zijn nieuwste boek, Chanson. Een gezongen geschiedenis van Frankrijk, wekt hij aan de hand van de bekendste Franse chansons historische gebeurtenissen en figuren tot leven.

Lees verder ‘Chanson’ van Bart Van Loo: een gezongen geschiedenis van Frankrijk

‘De leerschool van het lijden’, de pijn van het zijn volgens Carlo Emilio Gadda

tumblr_inline_pdpugewlhn1s0xvfa_540

De ingenieur en filosoof Carlo Emilio Gadda (1893-1973) was bij het grote publiek een volslagen onbekende toen hij op zijn vijfenzestigste het 15 jaar eerder geschreven Quer pasticciaccio brutto de via Merulana (Die gore klerezooi in de Via Merulana) publiceerde. Inmiddels zijn literatuurhistorici het er roerend over eens dat Gadda’s oeuvre tot de hoogtepunten van de Italiaanse letteren van de 20ste eeuw behoort. Zijn stijl werd vaak als barok bestempeld, zij het tot ongenoegen van Gadda zelf. Hij gebruikte veel dialect, technisch vakjargon en archaïsmen naast neologismen. Hij was berucht om zijn vele uitweidingen en herhalingen, die steeds uitwaaieren in nevenschikkingen en andere breedvoerige bijzinnen. Zijn veelstemmig taalgebruik en meanderende stijl maken zijn werk niet voor iedereen toegankelijk, maar de lezer die zich daar boven weet te stellen, stapt een volstrekt uniek universum binnen, waar diepmenselijke beschouwingen, lyrische dialogen en doorvoelde satire de leeservaring naar een zelden geziene hoogte voeren. Lees verder ‘De leerschool van het lijden’, de pijn van het zijn volgens Carlo Emilio Gadda

‘Wij’, de profetische roman van Jevgeni Zamjatin

tumblr_inline_pdpt5fceyw1s0xvfa_540

In 2009 publiceerden Jeroen Olyslaegers en Elvis Peeters elk een roman met de titel ‘Wij’. De gebalde kracht van dit persoonlijke voornaamwoord is niemand ontgaan, maar wist u ook dat het buitenbeentje van de Russische literatuur, Jevgeni Zamjatin, meer dan een eeuw geleden een boek schreef met exact dezelfde titel? Deze futuristische roman over een ideale samenleving in de 27ste eeuw, waar het leven van de burgers tot in het extreme gecontroleerd wordt door mathematische principes, staat inmiddels geboekstaafd als de allereerste dystopische roman uit de  literatuurgeschiedenis. Wij kondigde Aldous Huxley’s Brave new world (1932) aan en inspireerde George Orwell bij het schrijven van 1984 (1949). Lees verder ‘Wij’, de profetische roman van Jevgeni Zamjatin

Piet Schrijvers bekroond voor monumentale Lucretiusvertaling

tumblr_inline_pdpm4eribs1s0xvfa_540

Het Prins Bernhard Cultuurfonds heeft de Martinus Nijhoff Prijs 2011 toegekend aan Piet Schrijvers voor zijn vertalingen uit het Latijn. Deze sinds 1955 uitgereikte prijs is de belangrijkste Nederlandse onderscheiding voor literaire vertalers. Schrijvers (Amsterdam, 1939) vertaalde prozawerken als De Constantia van Justus Lipsius (1983), maar legde zich vooral toe op poëzie, waaronder de Aeneis (1996) en Georgica (2004), beide van Vergilius. Hij vertaalde eveneens het volledige oeuvre van Horatius (oden, epoden, satiren, brieven), verschenen als Verzamelde gedichten (2003). De kroon op zijn vertaalwerk is De natuur van de dingen van Lucretius (2008). Lees verder Piet Schrijvers bekroond voor monumentale Lucretiusvertaling

‘Vergeetboek’: een memorabel gesprek met Douwe Draaisma

tumblr_inline_pdpiuo6itg1s0xvfa_540

De Nederlandse Bijzonder Hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie Douwe Draaisma verwierf naam en faam met scherpzinnige en beklijvende boeken over de werking van het geheugen en de herinnering. Tot zijn belangrijkste werken behoren De metaforenmachine (1995), Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt (2001), Ontregelde geesten (2006) en De heimweefabriek (2008). In het nieuwe Vergeetboek staat deze keer niet het geheugen centraal, maar wel het wonder van het vergeten. Draaisma bewijst eens te meer dat hij over een bijzonder vlotte pen beschikt en toont opnieuw zijn talent om op een even originele als meeslepende wijze literaire, kunsthistorische en wetenschappelijke bronnen te combineren. Lees verder ‘Vergeetboek’: een memorabel gesprek met Douwe Draaisma

‘Eigen gebrek’ of Thomas Pynchon gaat hardboiled

tumblr_inline_pdph1n9j4x1s0xvfa_540

Wie had ooit kunnen vermoeden dat Thomas Pynchon — voor velen de grootste nog levende Amerikaanse schrijver — op 72-jarige leeftijd nog een detective roman zou schrijven? En wat voor één: het boek leest makkelijk weg, bulkt van de spitsvondigheden en bij momenten moet je het even opzij leggen om ongestoord te kunnen schuddebuiken van het lachen. Door postmodernistische, encyclopedische kleppers als Gravity’s rainbow (1973) en Against the day (2006) — twee razende maalstromen die met hun duizelingwekkende mix van popcultuur en geschiedenis menig lezer én onderzoeker met de handen in het haar lieten zitten — kreeg Pynchon het stempel ‘onleesbaar’. Amper 3 jaar na Against the day doorprikt Pynchon nu zijn eigen mythe en verrast vriend en vijand met Eigen gebrek, een verbluffende pastiche op de hardboiled detective. Zijn achtste roman verscheen eind vorig jaar in originele Engelse versie onder de titel Inherent vice en is sinds juni als Eigen gebrek verkrijgbaar in Nederlandse vertaling bij De Bezige Bij. Dat dit een belangrijke literaire gebeurtenis is, mag blijken uit wat volgt. Lees verder ‘Eigen gebrek’ of Thomas Pynchon gaat hardboiled

De briefwisseling tussen Ingeborg Bachmann en Paul Celan: een dramatische liefde

tumblr_inline_pdo01wf0oh1s0xvfa_540

Ze determineerden elk op hun manier de dichtkunst van het naoorlogse Duitsland en stortten zich vol overgave in een moeizame liefde, gedoemd om te mislukken. Ze leerden elkaar kennen in het door de geallieerden bezette Wenen, maar hadden een volstrekt verschillende levensloop. Zij was een studente filosofie en dochter van een lid van de nazipartij NSDAP; hij een stateloze, Joods-Roemeense dichter uit Czernowitz, wiens beide ouders gedeporteerd werden en die zelf een werkkamp had overleefd. Ingeborg Bachmann en Paul Celan, de twee tenoren van de Duitse literatuur, begonnen in 1948 een “exemplarische” liefdesrelatie waaruit tussen 1948 en 1967 een intense briefwisseling ontstond. Meulenhoff stelt deze brieven voor het eerst ter beschikking in een uitmuntende Nederlandse vertaling van Paul Beers. Lees verder De briefwisseling tussen Ingeborg Bachmann en Paul Celan: een dramatische liefde