‘Een kleine filosofie van verval’ van Emil Cioran: het elegante niets van de dingen

tumblr_inline_pew0utvx3f1s0xvfa_540

De Roemeens-Franse filosoof Emil Cioran (1911-1995) schreef een indrukwekkend oeuvre van ruim twee dozijn boeken bij elkaar. Voor velen blijft Précis de décomposition (1949) – het eerste boek dat hij in het Frans schreef – een absolute uitschieter. Toen Précis de décomposition uitkwam bij Gallimard beroerde het meteen de gemoederen, al bleef Ciorans publiek in het begin beperkt tot een select groepje intellectuelen, kunstenaars en andere doemdenkers. De Historische Uitgeverij brengt nu in haar reeks ‘Beschouwelijk werk’ een trefzekere vertaling van deze klassieker, met als verrassende titel Een kleine filosofie van verval. Lees verder ‘Een kleine filosofie van verval’ van Emil Cioran: het elegante niets van de dingen

‘Liefde’ van Andreas Capellanus, een speelse retorica van de verleiding

tumblr_inline_pe6fehbeLM1s0xvfa_540

Liefde van Andreas Capellanus, het jongste deel in de onvolprezen reeks ‘Filosofie en Retorica’ van de Groningse Historische Uitgeverij, heet een klassieke ars amatoria te zijn. Dat het een soort leidraad voor de liefde is, geschreven in de 12de eeuw op verzoek en tot lering van een jeugdige vriend, is zeker waar, maar de speelse meerstemmigheid van deze beroemde retorica van de hoofse minne maakt het tot zoveel meer dan zomaar een leerdicht. Dit is liefde beschreven als een drama van kwijnen en lijden, maar ook van vervullen en gunnen, van tomeloze hartstocht en mateloze overgave, van ziedende lust en vrome, spirituele liefde. Lees verder ‘Liefde’ van Andreas Capellanus, een speelse retorica van de verleiding

De ‘Politica’ van Aristoteles: de mens als politiek dier

tumblr_inline_pdxkbuin7E1s0xvfa_540

De Politica is een sleuteltekst in het westerse politieke denken. Het is een cruciaal werk over de organisatie van de staat en de plaats van de burger daarin. Aristoteles onderzoekt uitvoerig de bestaande staatsinrichtingen en formuleert onderweg zijn kritiek op Plato’s utopieën. Wanneer in de Middeleeuwen het boek in het Latijn verschijnt, begint de invloed op de Europese politieke cultuur, van Thomas van Aquino tot Karl Marx, van Hobbes tot Montesquieu. Sinds 1999 geeft de Groningse Historische Uitgeverij met een gestage regelmaat het werk van ‘de vader van de filosofie’ in Nederlandse vertaling uit. Dit vijfde deel in de reeks bestendigt moeiteloos de kwaliteitsvolle uitgaven en vertalingen. Lees verder De ‘Politica’ van Aristoteles: de mens als politiek dier

Piet Schrijvers bekroond voor monumentale Lucretiusvertaling

tumblr_inline_pdpm4eribs1s0xvfa_540

Het Prins Bernhard Cultuurfonds heeft de Martinus Nijhoff Prijs 2011 toegekend aan Piet Schrijvers voor zijn vertalingen uit het Latijn. Deze sinds 1955 uitgereikte prijs is de belangrijkste Nederlandse onderscheiding voor literaire vertalers. Schrijvers (Amsterdam, 1939) vertaalde prozawerken als De Constantia van Justus Lipsius (1983), maar legde zich vooral toe op poëzie, waaronder de Aeneis (1996) en Georgica (2004), beide van Vergilius. Hij vertaalde eveneens het volledige oeuvre van Horatius (oden, epoden, satiren, brieven), verschenen als Verzamelde gedichten (2003). De kroon op zijn vertaalwerk is De natuur van de dingen van Lucretius (2008). Lees verder Piet Schrijvers bekroond voor monumentale Lucretiusvertaling

‘Vergeetboek’: een memorabel gesprek met Douwe Draaisma

tumblr_inline_pdpiuo6itg1s0xvfa_540

De Nederlandse Bijzonder Hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie Douwe Draaisma verwierf naam en faam met scherpzinnige en beklijvende boeken over de werking van het geheugen en de herinnering. Tot zijn belangrijkste werken behoren De metaforenmachine (1995), Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt (2001), Ontregelde geesten (2006) en De heimweefabriek (2008). In het nieuwe Vergeetboek staat deze keer niet het geheugen centraal, maar wel het wonder van het vergeten. Draaisma bewijst eens te meer dat hij over een bijzonder vlotte pen beschikt en toont opnieuw zijn talent om op een even originele als meeslepende wijze literaire, kunsthistorische en wetenschappelijke bronnen te combineren. Lees verder ‘Vergeetboek’: een memorabel gesprek met Douwe Draaisma

‘Laocoön’, over de grenzen van de schilderkunst en de poëzie

tumblr_inline_pdnv90rskk1s0xvfa_540

De Duitse toneelschrijver en criticus Gotthold Ephraïm Lessing (1729-1781) geldt als één van de origineelste denkers uit de Verlichting, en is een sleutelfiguur in de geschiedenis van het theater. Met zijn beruchte essay Laocoön (1766) is hij de eerste die een onderscheid maakt  tussen literatuur en beeldende kunst, en lijnrecht ingaat tegen het tot dan toe gangbare principe van Horatius, dat dichten en schilderen op gelijke voet plaatst. Lessing ging een hevige polemiek aan met zijn tijdgenoot en hevig verdediger van Horatius’ stelling, Johann Winckelmann, vader van de Duitse kunstgeschiedenis. Lessings theorie is even eenvoudig als geniaal: beeldende kunst speelt zich af in ruimte, literatuur in tijd. Om dit te ondersteunen vertrekt hij van de beroemde beeldengroep in de Musei Vaticani, die de dood van de Trojaanse priester Laocoön verbeeldt. De Historische Uitgeverij brengt nu een uitstekende Nederlandse vertaling, in een mooie en van uitgebreide aantekeningen voorziene uitgave. We spraken met vertaler Wessel Krul, Hoogleraar Moderne Kunst- en Cultuurgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Lees verder ‘Laocoön’, over de grenzen van de schilderkunst en de poëzie

‘De rede van de menselijke waardigheid’: Pico’s nooit uitgesproken toespraak

tumblr_inline_pdnrrtdsd11s0xvfa_5401

De Oratio de hominis dignitate (‘De rede over de menselijke waardigheid’) van Giovanni Pico Della Mirandola (1463-1494) staat bekend als het manifest van de vrije mens en is een van de meest invloedrijke teksten van de Renaissance. We spraken met Jan Papy, hoogleraar Latijnse Literatuurstudie verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven, die het uitvoerige voor- en nawoord verzorgde bij de nieuwe vertaling van Michiel Op de Coul. Lees verder ‘De rede van de menselijke waardigheid’: Pico’s nooit uitgesproken toespraak