‘Een graf in de wolken’ van Willem van Zadelhoff: zoeken naar de menselijke maat

25090-1In Een graf in de wolken, de zesde roman van Willem van Zadelhoff (1958), keert de auteur terug naar Arnhem, zijn geboortestad en de plek die meer of minder prominent het toneel vormt van zijn zogeheten Holle haven-trilogie, een wijd en zijd bejubeld drieluik over de opkomst en ondergang van de modernistische architectuur, bestaande uit de romans Een stoel (2003), Holle haven (2006) en Ga niet weg (2010). Op de achterflap van het derde deel sprak de uitgever indertijd tamelijk provisorisch over een ‘sluitstuk’, hoewel Van Zadelhoff zelf dergelijke begrenzende terminologie nooit heeft gehanteerd en hij zijn romancyclus — want dat is het nu toch écht aan het worden — eerder ziet als een eindeloos uitdijend work in progress. Wie dacht dat de schrijver klaar is met de familiesaga van de Arnhemse wijnhandelaar Gerrit Kats, komt bedrogen uit. Met Een graf in de wolken maakt Van Zadelhoff negen jaar na het vermeende orgelpunt in één moeite een heuse tetralogie van wat eigenlijk nooit een trilogie is geweest. Lees verder ‘Een graf in de wolken’ van Willem van Zadelhoff: zoeken naar de menselijke maat

De briefwisseling tussen Ingeborg Bachmann en Paul Celan: een dramatische liefde

tumblr_inline_pdo01wf0oh1s0xvfa_540

Ze determineerden elk op hun manier de dichtkunst van het naoorlogse Duitsland en stortten zich vol overgave in een moeizame liefde, gedoemd om te mislukken. Ze leerden elkaar kennen in het door de geallieerden bezette Wenen, maar hadden een volstrekt verschillende levensloop. Zij was een studente filosofie en dochter van een lid van de nazipartij NSDAP; hij een stateloze, Joods-Roemeense dichter uit Czernowitz, wiens beide ouders gedeporteerd werden en die zelf een werkkamp had overleefd. Ingeborg Bachmann en Paul Celan, de twee tenoren van de Duitse literatuur, begonnen in 1948 een “exemplarische” liefdesrelatie waaruit tussen 1948 en 1967 een intense briefwisseling ontstond. Meulenhoff stelt deze brieven voor het eerst ter beschikking in een uitmuntende Nederlandse vertaling van Paul Beers. Lees verder De briefwisseling tussen Ingeborg Bachmann en Paul Celan: een dramatische liefde